เมื่ออายุเพิ่มขึ้น ร่างกายมักเผชิญกับความเสื่อมถอยอย่างเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะระบบโครงสร้างที่สำคัญอย่างกระดูกและกล้ามเนื้อ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเคลื่อนไหวและคุณภาพชีวิต การทำความเข้าใจว่า โรคเกี่ยวกับกระดูกที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง จะช่วยให้เราสังเกตสัญญาณเตือนและหาแนวทางป้องกันเพื่อชะลอความเสื่อมให้ร่างกายยังคงแข็งแรงคล่องตัวไปได้นานที่สุด
7 โรคเกี่ยวกับกระดูก ข้อ และกล้ามเนื้อ
ความเสื่อมของระบบโรคเกี่ยวกับกระดูก และกล้ามเนื้อมักเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นไปตามวัย หรือจากการใช้งานหนักสะสมมานาน โดย 7 โรคและอาการที่พบได้บ่อยและควรระวังเป็นพิเศษมีดังนี้
1. ข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis knee)
ข้อเข่าเป็นข้อต่อขนาดใหญ่ที่ต้องแบกรับน้ำหนักตัวและแรงกระแทกจากการทำกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดเวลา ภาวะข้อเข่าเสื่อมเกิดจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อ ทำให้เกิดการเสียดสีจนมีอาการปวดเสียวในข้อเข่า เข่าฝืดตึง หรือขยับได้ไม่เต็มที่ หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ภาวะเข่าผิดรูปและเดินลำบาก
2. กระดูกพรุน (Osteoporosis)
เป็นโรคเกี่ยวกับกระดูกที่อันตรายเพราะมักไม่แสดงอาการเตือนจนกว่าจะเกิดอุบัติเหตุ มวลกระดูกที่ลดลงทำให้กระดูกเปราะบางและหักง่ายแม้ถูกกระแทกเพียงเล็กน้อย การหกล้มในผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุนอาจส่งผลรุนแรงถึงขั้นทุพพลภาพหรือเสียชีวิตภายใน 1 ปีจากภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ดังนั้นการตรวจมวลกระดูกจึงสำคัญมาก
3. กระดูกสันหลังส่วนคอเสื่อม (Cervical Spondylosis)
ภาวะนี้เกิดจากความเสื่อมของข้อต่อกระดูกสันหลังระดับคอ มักมีการสะสมของหินปูน (Osteophyte) ที่อาจไปขัดขวางการเคลื่อนไหวหรือกดทับรากประสาท ส่งผลให้มีอาการปวดร้าวคอ บ่า ไหล่ชา หรือกล้ามเนื้อแขนอ่อนแรง หากรุนแรงจนกดทับไขสันหลังอาจทำให้สูญเสียการควบคุมการเดินและการขับถ่ายได้
4. กระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อม
มีกลไกคล้ายกับส่วนคอแต่เกิดขึ้นที่ระดับบั้นเอว ซึ่งเป็นส่วนที่รับน้ำหนักมากที่สุดของลำตัว โรคเกี่ยวกับกระดูกสันหลังระดับเอวมักทำให้เกิดอาการปวดหลังเรื้อรัง ปวดร้าวลงขา (Sciatica) หรือขาอ่อนแรงเมื่อเดินนาน ๆ กระทบต่อการยืนและเดินในชีวิตประจำวันของผู้ป่วยอย่างชัดเจน
5. กล้ามเนื้ออ่อนแรง
เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ เส้นใยกล้ามเนื้อจะมีจำนวนลดลงและถูกแทนที่ด้วยไขมัน ส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงาน ทั้งความแข็งแรงและความยืดหยุ่นลดฮวบลง ผู้ป่วยจะรู้สึกปวดเมื่อยง่าย เคลื่อนไหวน้อยลง และหากกล้ามเนื้อฝ่อลีบมากเกินไป จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มและภาวะติดเตียงได้ง่าย
6. การเสื่อมของผิวข้อต่อ
ผิวข้อต่อที่สึกหรอไม่เพียงแต่สร้างความเจ็บปวด แต่ยังทำให้ระบบการรับรู้ตำแหน่งของข้อต่อ (Proprioception) ผิดเพี้ยนไป ส่งผลให้ร่างกายสูญเสียความสามารถในการทรงตัว เมื่อทำงานร่วมกับกล้ามเนื้อที่อ่อนแรง ยิ่งเพิ่มโอกาสที่จะก้าวเดินไม่มั่นคงและล้มได้ง่ายขึ้น
7. ความทนทานและความสามารถในการเดินลดลง
เป็นผลลัพธ์ต่อเนื่องจากการเสื่อมของทั้งกระดูกและกล้ามเนื้อ เมื่อความทนทานลดลง ผู้สูงอายุจะเริ่มเดินช้าลง ก้าวยาวน้อยลง และมีความมั่นใจในการเคลื่อนไหวน้อยลงเรื่อย ๆ นำไปสู่สุขภาพโดยรวมที่ถดถอยลงเนื่องจากการทำกิจกรรมทางกายที่ลดน้อยลงตามไปด้วย
สรุปบทความ
การรู้เท่าทันโรคเกี่ยวกับกระดูก และกล้ามเนื้อจะช่วยให้เราเตรียมพร้อมรับมือความเสื่อมได้ทันท่วงที หากคุณกำลังมีอาการปวดเข่าเรื้อรัง ไม่อยากผ่าตัด มีข้อเสื่อมจากอายุ หรือใช้งานหนัก ลุกนั่งลำบาก บวม ลงน้ำหนักไม่ได้ แนะนำให้มาใช้บริการที่ KLOSS Wellness Clinic คลินิกกระดูกและข้อ ที่พร้อมดูแลคุณด้วยแนวทางเวชศาสตร์ฟื้นฟูและเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อคืนอิสระในการเคลื่อนไหวให้คุณอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
โรคออร์โธปิดิกส์ คืออะไร
เป็นกลุ่มโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบกระดูก ข้อ เส้นเอ็น และกล้ามเนื้อ รวมถึงความผิดปกติทางโครงสร้างร่างกายที่ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวและการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ
โรคกระดูกพรุนเป็นแบบไหน
เป็นภาวะที่มวลกระดูกลดลงและโครงสร้างภายในกระดูกเสื่อมลง ทำให้กระดูกขาดความแข็งแรง เปราะบาง และเสี่ยงต่อการหักได้ง่ายแม้เกิดแรงกระแทกเพียงเล็กน้อย
การดูแลระบบกระดูกทำได้อย่างไร
ควรทานอาหารที่อุดมด้วยแคลเซียมและวิตามินดี ออกกำลังกายแบบลงน้ำหนักสม่ำเสมอ และตรวจเช็กสุขภาพกระดูกกับผู้เชี่ยวชาญเมื่อเริ่มมีสัญญาณของ โรคเกี่ยวกับกระดูก

