อาการเจ็บก้นกบ เกิดจากอะไร รู้จักวิธีรักษาก่อนเป็นภัยเรื้อรัง

อาการเจ็บก้นกบ เป็นปัญหาที่สร้างความรำคาญใจและบั่นทอนคุณภาพชีวิตอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อต้องนั่งทำงานหรือขับรถนาน ๆ หลายคนมักมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นเพียงอาการเมื่อยล้าธรรมดา แต่ในความเป็นจริง หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่หาสาเหตุที่แท้จริง อาจกลายเป็นอาการปวดเรื้อรังที่รักษายาก การทำความเข้าใจว่าอาการนี้เกิดจากอะไรและรู้วิธีจัดการที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนไม่ควรละเลย

ก้นกบ คืออะไร

ก้นกบ (Tailbone หรือ Coccyx) คือกระดูกส่วนปลายสุดของกระดูกสันหลัง มีลักษณะเป็นทรงสามเหลี่ยมคว่ำ ประกอบด้วยกระดูกชิ้นเล็ก ๆ ประมาณ 3-5 ชิ้นเชื่อมต่อกัน แม้จะเป็นกระดูกส่วนที่ขยับไม่ได้เหมือนกระดูกสันหลังส่วนอื่น แต่ก้นกบทำหน้าที่สำคัญในการรับน้ำหนักและกระจายแรงกดทับขณะที่เราอยู่ในท่านั่ง รวมถึงเป็นจุดยึดเกาะของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณอุ้งเชิงกราน

เจ็บก้นกบ เกิดจากอะไร

โดยปกติแล้วกระดูกก้นกบมีความแข็งแรงมาก อาการเจ็บก้นกบส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากการใช้งานเหมือนกระดูกส่วนคอหรือเอว แต่ร้อยละ 90 มักมีสาเหตุมาจากแรงกดหรือแรงกระแทกจากภายนอกที่ส่งผลกระทบต่อโครงสร้างรอบข้าง ดังนี้

1. ภาวะกระดูกข้อเสื่อม

เมื่ออายุมากขึ้น มวลกระดูกและความยืดหยุ่นของเนื้อเยื่อย่อมลดลงตามกาลเวลา ภาวะข้อเสื่อมอาจเกิดขึ้นบริเวณข้อต่อเล็ก ๆ ระหว่างกระดูกก้นกบกับกระดูกกระเบนเหน็บ ทำให้เกิดอาการเจ็บก้นกบเรื้อรังเมื่อต้องนั่งนาน ๆ เนื่องจากกระดูกขาดความมั่นคงในการรับแรงกดทับเหมือนช่วงวัยหนุ่มสาว

2. อุบัติเหตุ

อุบัติเหตุจากการหกล้มก้นกระแทกพื้นโดยตรงเป็นสาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เกิดอาการเจ็บก้นกบอย่างฉับพลัน แรงกระแทกอาจทำให้เส้นเอ็นอักเสบ หรือในกรณีที่รุนแรงอาจส่งผลให้กระดูกก้นกบร้าว หัก หรือเคลื่อนที่ผิดรูป ซึ่งหากไม่รีบรักษาอาจนำไปสู่ปัญหาโครงสร้างกระดูกส่วนล่างในระยะยาว

3. การตั้งครรภ์

ในช่วงใกล้คลอด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนเพื่อทำให้ข้อต่อและเส้นเอ็นบริเวณอุ้งเชิงกรานขยายตัวและอ่อนนุ่มลงเพื่อเตรียมความพร้อมในการคลอดทารก ภาวะนี้ทำให้ความมั่นคงของกระดูกก้นกบลดลง เมื่อรวมกับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นและแรงกดจากทารก จึงทำให้คุณแม่ตั้งครรภ์มักมีอาการเจ็บก้นกบได้ง่ายกว่าปกติ

4. ภาวะอ้วนลงพุง

ผู้ที่มีภาวะอ้วนลงพุง สรีระของร่างกายจะเปลี่ยนไปโดยหน้าท้องที่ยื่นมาด้านหน้าจะดึงให้แนวกระดูกสันหลังส่วนเอวและก้นกบแอ่นตามไปด้วย การเปลี่ยนแปลงของแนวกระดูกนี้ทำให้การกระจายน้ำหนักขณะนั่งทำได้ไม่สมดุล ส่งผลให้กระดูกก้นกบต้องรับภาระหนักเกินไปจนเกิดอาการอักเสบและเจ็บก้นกบตามมา

5. การนั่งพื้นที่แข็ง

การนั่งบนเก้าอี้ไม้ ม้านั่งหินอ่อน หรือพื้นแข็ง ๆ เป็นเวลานาน ทำให้กระดูกก้นกบที่อยู่ใต้ผิวหนังบาง ๆ ถูกกดทับกับพื้นแข็งโดยตรง แรงกดที่ต่อเนื่องจะทำให้เนื้อเยื่อหุ้มกระดูกอักเสบและเกิดอาการเจ็บก้นกบ ซึ่งมักจะปวดมากขึ้นเมื่อพยายามลุกขึ้นยืนหรือเปลี่ยนท่าทาง

อาการเจ็บก้นกบเป็นอย่างไร

ผู้ที่มีปัญหาเจ็บก้นกบมักจะแสดงอาการที่ชัดเจนและสัมพันธ์กับท่าทาง ดังนี้

• รู้สึกปวดตื้อ ๆ หรือปวดแปล๊บบริเวณบั้นท้ายตรงกลางขณะนั่ง
• อาการปวดจะรุนแรงขึ้นเมื่อนั่งบนพื้นแข็งหรือนั่งเอนหลัง
• มีอาการเจ็บเสียวขณะเปลี่ยนท่าทางจากนั่งเป็นยืน
• กดเจ็บอย่างชัดเจนบริเวณปลายกระดูกก้นกบ
• ในรายที่รุนแรงอาจรู้สึกปวดลามไปถึงทวารหนักขณะขับถ่าย

เจ็บก้นกบแบบไหนที่ควรรีบพบแพทย์

แม้ว่าอาการเจ็บก้นกบบางประเภทจะหายเองได้ภายใน 2-3 สัปดาห์ แต่หากคุณมีอาการปวดต่อเนื่องยาวนานเกิน 1 เดือน หรือปวดรุนแรงจนไม่สามารถนั่งทำงานได้ตามปกติ รวมถึงมีอาการชาบริเวณรอบทวารหนัก หรืออาการปวดนั้นคล้ายกับโรคกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท คือมีอาการปวดร้าวลงขาหรืออ่อนแรงร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจเอกซเรย์หาสาเหตุที่แท้จริง

ปวดก้นกบ มีวิธีรักษาอย่างไร

แนวทางการรักษาอาการเจ็บก้นกบมีเป้าหมายเพื่อลดการอักเสบและลดแรงกดทับบริเวณปลายกระดูกสันหลัง โดยแบ่งออกเป็นสองส่วนหลักคือการดูแลตัวเองและการรักษาโดยผู้เชี่ยวชาญ

การบรรเทาอาการด้วยตัวเองเบื้องต้น

หากเพิ่งเริ่มมีอาการ คุณสามารถดูแลตัวเองได้ง่าย ๆ เพื่อป้องกันไม่ให้เป็นเรื้อรัง

• ประคบเย็นและร้อน: ประคบเย็นในช่วง 48 ชั่วโมงแรกหลังบาดเจ็บเพื่อลดปวด จากนั้นประคบอุ่นเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
• ปรับท่านั่ง: นั่งหลังตรงหรือโน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อยเพื่อลดแรงกดทับที่ก้นกบ
• ใช้หมอนรูปโดนัท: เลือกใช้เบาะรองนั่งที่มีหลุมตรงกลางเพื่อให้ก้นกบลอยตัว ไม่สัมผัสพื้นผิวโดยตรง
• เปลี่ยนอิริยาบถ: ลุกขึ้นเดินทุก ๆ 30-40 นาที ไม่ควรนั่งแช่ในท่าเดิมนานเกินไป

การรักษาทางการแพทย์

เมื่อการดูแลตัวเองไม่เพียงพอ แพทย์จะพิจารณาการรักษาตามความเหมาะสมของอาการ

• การใช้ยา: จ่ายยาในกลุ่มลดปวดและต้านการอักเสบ (NSAIDs) เพื่อบรรเทาอาการในระยะสั้น
• กายภาพบำบัด: ใช้เครื่องมือทันสมัย เช่น อัลตราซาวนด์ หรือเลเซอร์กำลังสูงเพื่อเร่งกระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
• การฉีดสเตียรอยด์: เพื่อลดการอักเสบเฉพาะจุดในกรณีที่ปวดรุนแรงและไม่ตอบสนองต่อยา
• การผ่าตัด: เป็นทางเลือกสุดท้ายสำหรับผู้ป่วยที่กระดูกก้นกบหักหรือเคลื่อนรุนแรงจนส่งผลต่อการใช้ชีวิต

สรุปบทความ 

อาการเจ็บก้นกบเป็นภัยเงียบที่หากรู้ไวและรีบรักษาอย่างถูกวิธีก็จะช่วยป้องกันการอักเสบเรื้อรังได้ หากคุณกำลังมีอาการปวดเรื้อรัง ไม่อยากผ่าตัด มีข้อเสื่อมจากอายุ หรือใช้งานหนักจนส่งผลต่อการเดิน ลุกนั่งลำบาก บวม หรือลงน้ำหนักไม่ได้ แนะนำให้มาใช้บริการที่ KLOSS Wellness Clinic เราพร้อมดูแลคุณด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางและเทคโนโลยีการฟื้นฟูที่ทันสมัย เพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

ปวดสะโพกร้าวลงขาหายเองได้ไหม

หากเกิดจากกล้ามเนื้อล้าอาจหายเองได้ แต่หากเกี่ยวข้องกับเส้นประสาทถูกกดทับมักไม่หายเองและต้องการการรักษาที่ตรงจุดจากผู้เชี่ยวชาญ

อาการปวดหลังช่วงเอวเกิดจากอะไร

เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท กล้ามเนื้ออักเสบเฉียบพลัน หรือพฤติกรรมการนั่งที่ผิดสุขลักษณะนาน ๆ

 ทำไมแก่แล้วปวดหลัง

เพราะความเสื่อมตามวัยของหมอนรองกระดูกและข้อต่อ รวมถึงมวลกล้ามเนื้อที่ลดลง ทำให้กระดูกสันหลังต้องรับภาระหนักขึ้นจนเกิดอาการปวด