คุณเคยรู้สึก เวียนหัว ความดันสูง ร่วมกับอาการอื่น ๆ ที่ไม่พึงประสงค์ไหม? แล้วรู้หรือไม่ว่าภาวะนี้อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรงกว่าที่คิด หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้อง บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และที่สำคัญคือเวียนหัว ความดันสูง วิธีแก้มีอะไรบ้าง พร้อมผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นหากละเลย
ความดันโลหิตสูงคืออะไร ค่าความดันเท่าไหร่ถือว่าสูง
ภาวะความดันโลหิตสูง คือสภาวะที่แรงดันของกระแสเลือดที่กระแทกเข้ากับผนังหลอดเลือดแดงมีความแรงสูงกว่าระดับปกติอย่างสม่ำเสมอ โดยวัดค่าออกมาเป็นตัวเลข 2 ค่า คือค่าตัวบน (Systolic) และค่าตัวล่าง (Diastolic)
ระดับความดันโลหิต | ค่าตัวบน (Systolic mmHg) | ค่าตัวล่าง (Diastolic mmHg) |
ระดับปกติ | น้อยกว่า 120 | และ น้อยกว่า 80 |
ระดับเริ่มสูง | 120 – 129 | และ น้อยกว่า 80 |
ระยะที่ 1 (สูงปานกลาง) | 130 – 139 | หรือ 80 – 89 |
ระยะที่ 2 (สูงรุนแรง) | 140 ขึ้นไป | หรือ 90 ขึ้นไป |
หากตรวจวัดแล้วพบค่าตัวบนตั้งแต่ 140 mmHg หรือค่าตัวล่างตั้งแต่ 90 mmHg ขึ้นไปเป็นประจำ จะจัดว่าเป็นภาวะความดันโลหิตสูงที่ต้องได้รับการดูแล
อาการความดันสูง มีอะไรบ้าง สัญญาณเตือนที่ควรรู้
เนื่องจากหลอดเลือดสามารถปรับตัวรับแรงดันได้ในระดับหนึ่ง สัญญาณเตือนของโรคจึงมักไม่เฉพาะเจาะจง การหมั่นสังเกตอาการผิดปกติของร่างกายจึงมีความสำคัญอย่างมาก
1. อาการความดันสูง ในระยะเริ่มต้น
ในระยะแรกผู้ป่วยส่วนใหญ่แทบไม่มีความผิดปกติ แต่ในบางรายอาจเริ่มมีอาการความดันสูงที่แสดงออกเบา ๆ เช่น ปวดตึบท้ายทอยช่วงตื่นนอนตอนเช้า วิงเวียนศีรษะ รู้สึกหน้ามืดเมื่อลุกเปลี่ยนท่าทางรวดเร็ว ตาพร่ามัวชั่วขณะ หรือมีอาการอ่อนเพลียและนอนหลับยากโดยไม่ทราบสาเหตุ
2. อาการความดันสูง ในขั้นวิกฤตที่ต้องพบแพทย์
เมื่อระดับความดันพุ่งสูงเกิน 180/120 mmHg จะเข้าสู่ภาวะวิกฤต (Hypertensive Crisis) ซึ่งอาการความดันสูงจะแสดงออกอย่างรุนแรง เช่น ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก เลือดกำเดาไหลไม่หยุด ชาตามปลายมือปลายเท้า หรือมีอาการสับสน ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
สาเหตุการเกิดความดันโลหิตสูงและกลุ่มเสี่ยง
ปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดภาวะความดันโลหิตสูงและส่งผลให้เกิดอาการความดันสูงมีดังนี้
- พฤติกรรมการบริโภค: การทานอาหารรสเค็มจัด อาหารที่มีโซเดียมและไขมันอิ่มตัวสูง
- ไลฟ์สไตล์การทำงาน: ภาวะความเครียดสะสม การพักผ่อนไม่เพียงพอ และขาดการออกกำลังกาย
- การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์: สารพิษในบุหรี่ทำลายเยื่อบุหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดแข็งตัว
- ปัจจัยทางกายภาพและพันธุกรรม: อายุที่เพิ่มขึ้น ภาวะน้ำหนักตัวเกิน และการมีประวัติคนในครอบครัวเป็นความดันโลหิตสูง
ภาวะแทรกซ้อนอันตรายจากภาวะความดันโลหิตสูง
การปล่อยให้มีความดันสูงต่อเนื่องโดยไม่ควบคุม จะส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบอวัยวะภายในอย่างมหาศาล
1. ผลกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด
แรงดันเลือดที่สูงเรื้อรังทำให้กล้ามเนื้อหัวใจต้องทำงานหนักขึ้นในการสูบฉีดเลือด ส่งผลให้ผนังหัวใจหนาตัว กล้ามเนื้อหัวใจโต และเสี่ยงต่อภาวะหัวใจขาดเลือด หรือหัวใจล้มเหลวในระยะยาว
2. ผลกระทบต่อระบบประสาทและหลอดเลือดสมอง
ความดันที่สูงเกินเกณฑ์จะสร้างความเสียหายต่อผนังหลอดเลือดแดงในสมอง ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดสมองตีบ อุดตัน หรือแตกอย่างเฉียบพลัน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอัมพฤกษ์ อัมพาต
3. ผลกระทบต่อระบบการทำงานของไตและดวงตา
หลอดเลือดฝอยที่ทำหน้าที่กรองของเสียในไตจะค่อย ๆ เสื่อมสภาพจนเกิดภาวะไตเสื่อมเรื้อรัง รวมถึงหลอดเลือดฝอยที่จอตาอาจเกิดการรั่วซึมหรืออุดตัน จนส่งผลกระทบต่อการมองเห็นและอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นได้
5 วิธีแก้เวียนหัว ความดันสูง เบื้องต้นที่ทำได้ด้วยตัวเอง
หากเริ่มรู้สึกเวียนหัว ความดันสูง จนทรงตัวลำบาก แนะนำให้ตั้งสติและปฏิบัติตาม 5 ขั้นตอนเบื้องต้นดังนี้ เพื่อช่วยประคับประคองอาการให้คงที่ก่อนรับการรักษาลำดับถัดไป
1. หยุดกิจกรรมและพักในที่อากาศถ่ายเทเพื่อลดแรงดัน
ทันทีที่มีอาการเวียนหัว ความดันสูง ให้หยุดกิจกรรมที่ทำอยู่ทุกชนิดและนั่งพักหรือนอนในท่าที่สบายที่สุดในที่อากาศถ่ายเทสะดวก ความสงบและอากาศที่เพียงพอจะช่วยลดอัตราการเต้นของหัวใจและผ่อนคลายผนังหลอดเลือด ช่วยให้อาการเวียนหัว ความดันสูง ทุเลาลงได้เร็วกว่าการฝืนทำกิจกรรมต่อซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะวูบหมดสติ
2. จิบน้ำเปล่าทีละน้อยเพื่อปรับสมดุลและคืนความสดชื่น
เมื่อเริ่มรู้สึก เวียนหัว ความดันสูง การจิบน้ำเปล่าอุณหภูมิห้องทีละน้อยจะช่วยให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย ลดความตึงเครียด และป้องกันภาวะขาดน้ำที่อาจส่งผลให้หัวใจสูบฉีดเลือดหนักกว่าปกติ ถือเป็นวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่เรียบง่ายแต่ได้ผลดีเยี่ยม อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำรวดเดียวปริมาณมาก ๆ เพราะอาจทำให้ร่างกายและระบบทางเดินอาหารปรับสมดุลไม่ทัน
3. การฝึกหายใจเข้าออกลึกๆ เพื่อผ่อนคลายระบบประสาท
เมื่อคนเราเครียดหรือกังวลกับอาการเวียนหัว ความดันสูง ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้ความดันพุ่งสูงขึ้นไปอีก การฝึกหายใจเข้าลึกและออกยาวช้า ๆ จะช่วยกระตุ้นระบบประสาทให้สงบลงและลดแรงดันเลือดได้ชั่วคราว เป็นเทคนิคการจัดการความเครียดที่ช่วยควบคุมอาการเวียนหัว ความดันสูง ได้อย่างมีประสิทธิภาพในภาวะคับขัน
4. บันทึกค่าความดันโลหิตเพื่อใช้เป็นข้อมูลพบแพทย์
หากคุณมีเครื่องวัดความดันที่บ้าน การวัดและจดบันทึกค่าไว้จะช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างอาการเวียนหัว ความดันสูง กับระดับแรงดันเลือดที่แท้จริง ข้อมูลนี้สำคัญมากสำหรับแพทย์ในการวินิจฉัยและแยกแยะสาเหตุว่าอาการเวียนหัว ความดันสูง นั้นมาจากโรคประจำตัวหรือพฤติกรรม เพื่อให้การรักษาทำได้อย่างแม่นยำตรงจุด
5. หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนท่าทางที่รวดเร็วเกินไปป้องกันล้ม
ในขณะที่กำลังเวียนหัว ความดันสูง ระบบการทรงตัวมักทำงานผิดปกติ การลุกยืนหรือก้มตัวเร็วเกินไปจะทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่ทันและเกิดอาการวูบได้ ดังนั้นควรเคลื่อนไหวอย่างช้า ๆ และระมัดระวังเป็นพิเศษเพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจรุนแรงพอ ๆ กับอาการเวียนหัว ความดันสูง ที่กำลังเผชิญอยู่
ทางเลือกการฟื้นฟูระบบหลอดเลือด ที่ KLOSS Wellness Clinic
สำหรับผู้ที่ต้องการดูแลระบบหลอดเลือดและหัวใจเชิงป้องกัน ที่ KLOSS Wellness Clinic มุ่งเน้นการออกแบบโปรแกรมเฉพาะบุคคลอย่างแม่นยำ (Precise Personalized Plan) ด้วยนวัตกรรมทางการแพทย์ เช่น EECP Therapy ที่ใช้ถุงลมบีบกระตุ้นการไหลเวียนเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ ร่วมกับโปรแกรม EBOO Therapy เพื่อเติมออกซิเจนในกระแสเลือดและลดการอักเสบภายใต้การดูแลของทีมแพทย์เฉพาะทาง
สรุปบทความ
เวียนหัว ความดันสูง วิธีแก้ที่ถูกต้องนั้นต้องครอบคลุมทั้งการบรรเทาอาการและการจัดการกับสาเหตุหลัก ซึ่งก็คือภาวะความดันโลหิตสูงนั่นเอง การละเลยอาการเหล่านี้อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงต่ออวัยวะสำคัญต่าง ๆ เช่น หัวใจ สมอง ไต และตา
หากคุณกำลังเผชิญกับ เวียนหัว ความดันสูง หรือมีปัญหาเกี่ยวกับข้อ กระดูก และกล้ามเนื้อ ไม่ว่าจะเป็นอาการ ปวดเข่าเรื้อรัง ที่ไม่อยากผ่าตัด มี ข้อเสื่อมจากอายุ หรือใช้งานหนัก ลุกนั่งลำบาก บวม ลงน้ำหนักไม่ได้ KLOSS Wellness Clinic พร้อมเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพของคุณ ด้วยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ที่จะช่วยประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพื่อให้คุณกลับมามีสุขภาพที่ดีและใช้ชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หากไม่มีอาการความดันสูง แปลว่าร่างกายปกติไหม
ไม่เสมอไป เนื่องจากผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีอาการความดันสูงปรากฏเลย ดังนั้นการตรวจวัดความดันโลหิตเป็นประจำจึงเป็นวิธีเดียวที่จะยืนยันสภาวะร่างกายได้อย่างแม่นยำ
ภาวะความดันโลหิตสูง สามารถรักษาให้หายขาดไหม
ภาวะความดันโลหิตสูงส่วนใหญ่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถควบคุมระดับความดันให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ด้วยการปรับพฤติกรรมร่วมกับการดูแลโดยแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
การวัดความดันโลหิต ควรวัดช่วงเวลาใดจึงแม่นยำ
ควรวัดในช่วงเช้าหลังตื่นนอนภายใน 1 ชั่วโมง (หลังขับถ่ายและก่อนทานอาหารเช้า) และช่วงก่อนนอน โดยนั่งพักสงบนิ่ง 5 นาทีก่อนทำการวัดเสมอ
